ULU CAMİİ
 
Battalgazi ilçesinde yer alan Ulu Camii Anadolu Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubad zamanında mimar Malatyalı Yakup bin Ebubekir’e 1224 yılında yaptırılmıştır.  Daha sonra yapılan onarımlarla plan ve mimarisi oldukça değişmiştir. Camide kesme taş ve tuğla ustalıkla kullanılmıştır. Bu gün ilk camiden kalan kısımlar Selçuklu tuğla işçiliğinin en güzel ve zengin örnekleri olan mihrap önü kubbesi, buna bitişik eyvan ve havuzlu iç avludur. Kesme taş duvarlı bölümler sonraki ilavelerdir. Selçuklu devri eserlerinde çini mozaik sevilen bir süs unsurudur. Burada da eyvanın bütün cephesi firuze ve patlıcan renkli çini mozaik bezemelerle zenginleştirilmiştir. Eyvanda yer alan çini mozaik ayet kitabesinin altında hattatın adı Ketebe Ahmed bin Yakup olarak yazmaktadır. Sekizgen tambur üzerine oturan tuğlaların spiral örülesi ile yapılmış kubbede geçiş elemanı olarak kullanılan yonca tropları Büyük Selçuklu camilerinde ve Karahanlıların Arap Ata türbesinde görüyoruz. Camide yer alan üç portalden biri olan ileriye fırlamış abidevi batı portali tamir görmekle beraber mimari değerini muhafaza etmiştir. Portalin kitabesinde II. Keykavus zamanında H.645(1247) yılında Şahabeddin İlyas tarafında Hüsrev ustaya yaptırıldığı yazmaktadır. Bitki motifleri ve geometrik geçmelere bolca yer veriler doğu portali kitabesinde H.672(1273) tarihinde Husrev adlı bir usta tarafından tamir edildiği yazmaktadır. Camin doğu cephesinde yer alan üçüncü portal ise bu gün kapalı olmakla birlikte uslup olarak Memluklular zamanında yapıldığını göstermektedir. Böylelikle dört ayrı devri yansıtan caminin tuğla minaresi kuzeybatı kısmında yer almaktadır. Bu gün Ankara Etnografya müzesinde yer alan, eğri kesim tekniğinde yapılmış camiinin minberi 13.yy Selçuklu ahşap işçiliğinin en güzel örneklerinden biridir. Büyük Selçuklu yapılarında revaklı iç avlunun eksenine yerleştirilen dört eyvan vardır. Bunlardan girişin karşısındaki diğerlerine nazaran büyük tutulmuştur ve mihrap önü kubbesi bulunur. Büyük Selçukluların İran’daki camilerinde gördüğümüz (dört eyvanlı) bu plan Malatya Ulu Cami’de tek eyvan uygulamasıyla Anadolu’daki tek örnektir